FITTE SCHOOL

 Methodiek ... projectomschrijving : Fitte School: Hoe begin je eraan?

5. Een geïntegreerd voedings- en bewegingsbeleid op school: hoe ga je te werk?

Bij de uitbouw van een voedings- en bewegingsbeleid op school wordt procesmatig te werk gegaan.

Binnen dit proces is het van belang om geregeld stil te staan bij volgende vragen:

  • Is de school klaar voor deze vernieuwing, deze werking of deze actie? Het invoeren van veranderingen brengt een extra druk mee, niet alleen voor de schoolorganisatie, maar ook voor het individuele personeelslid, en vereist vaak mentaliteitswijzigingen bij de organisatie (klimaat), het team en de actoren (de gemeenschap) en het individu.

Geeft iedereen een correcte invulling aan wat de school verstaat onder de uitbouw van een geïntegreerd voedings- en bewegingsbeleid en is iedereen vertrouwd met wat de vooropgestelde doelen met zich meebrengen? Voor een stevige basis is goede communicatie van cruciaal belang (zie hoofdstuk 4).


5.1. Zet Fitte School op de agenda

Maak Fitte School bespreekbaar, zowel bij directie als schoolpersoneel (leraren, keukenpersoneel, onderhoudspersoneel,…). Wanneer je op school op een beleidsmatige wijze aan voeding en beweging wil werken, zijn volgende concrete stappen aangewezen:

  • De directie moet voor de idee zeker gewonnen zijn. Tast bij hen af in hoeverre ze het concept fitte school willen ondersteunen, wat ze op school mogelijk achten rond voeding en beweging en wat hierbij principiële engagementen kunnen zijn.
  • Je collega’s informeren over wat fitte school is en wat de mogelijkheden voor de school kunnen zijn is een volgende stap.
  • De mening vragen van bepaalde sleutelfiguren kan een bredere kijk geven op beide thematieken.
Het is belangrijk dat je een zo breed mogelijk draagvlak creëert door leerkrachten, leerlingen en ouders te informeren en erbij te betrekken. Hiervoor kan je beroep doen op bestaande platformen zoals ouderraad, leerlingenraad, … of eventueel een nieuwe communicatiekanalen uitwerken zoals een werkgroep gezondheid, klasgesprekken met leerlingen, … (Zie hoofdstuk 4).

Naar boven 

5.2. Bekijk de situatie op school


Voor je een beleid uitwerkt en de prioriteiten en acties gaat definiëren is het nodig om de beginsituatie van de school te kennen. Voor de inventaris en analyse van deze beginsituatie heb je 3 soorten gegevens nodig:

  • Hoe ziet het gezondheidsgedrag eruit van onze leerlingen (afhankelijk van leeftijd, doelgroep, onderwijsvorm, …)? (= gedragsfacetten)
  • Wat is momenteel de situatie van de schoolwerking rond voeding en beweging? (= beleid)
  • Wat wordt op school bij team, leerlingen en ouders als positief en negatief ervaren? Waar worden mogelijke aandachtspunten gepercipieerd? Wat vindt men haalbaar? (= wenselijkheid, perceptie)

 

Deze inventarisatie van gegevens vereist globaal 3 stappen:

  • We verzamelen bestaande gegevens rond het gedrag van kinderen en jongeren waarvoor we gegevens hebben op Vlaams en (soms) lokaal of schoolniveau. We verzamelen bestaande gegevens over ons huidige schoolbeleid (via bv. de driejaarlijkse enquête rond voedings- en beweegbeleid op school) en evt. rond reeds lopende of afgelopen projecten.
  • Om een beter zicht te krijgen op de specifieke aandachtspunten, drempels en problematieken die op school bij de leerlingen en de organisatie aanwezig zijn houden we met een aantal sleutelfiguren, bv. met de werkgroep gezondheid een focusgesprek waarin we deze sterktes en zwaktes samen inventariseren.
  • Om nieuwe gegevens te verkrijgen organiseren we een bevraging, enquête bij team, ouders en/of leerlingen rond bv. de perceptie van het schoolbeleid, het gedrag, … Hierbij wordt aangeraden om bij voorkeur gevalideerde, bestaande instrumenten te bekijken. Ook moet de school, bv. binnen de werkgroep vooraf duidelijk afbakenen welke gegevens moeten bevraagd worden (gedrag? beleid? wenselijkheid haalbaarheid?).

Uit de praktijk leren we dat in een aantal scholen de eerste 2 stappen volstaan. Enkel wanneer we na het inventariseren van bestaande gegevens en het focusgesprek met de sleutelfiguren in de werkgroep nog beschikken over onvoldoende gegevens om gefundeerde prioriteiten en keuzes te maken, dienen we een bijkomende bevraging te organiseren.

 

Naar boven 


5.3. Maak een plan voor de fitte school

Om te komen tot een actieplan waarin de hele school zich kan terugvinden, dient men prioriteiten te stellen en afhankelijk daarvan activiteiten uit te werken. Het selecteren van deze prioriteiten dient in overleg te gebeuren met alle actoren (team, ouders leerlingen: zie hoofdstuk 4). Tevens is het belangrijk deze geregeld bij te sturen (vb. jaarlijks).

Vervolgens kunnen verschillende initiatieven en activiteiten ingepast worden in het actieplan (een handig instument hiervoor is het VIG-matrixmodel, zie: www.gezondeschool.be). Hierbij is het van belang dat er aandacht wordt besteed aan vier werkingniveaus (individu, klas, school, omgeving) en drie strategieën (educatie, structurele maatregelen, afspraken).

Ook het plannen van regelmatige feeback en evaluatiemomenten is belangrijk.

 

Naar een plan voor de schoolwerking rond voeding en beweging

 

  • Vertrek vanuit de huidige situatie op school (zie hierboven).
  • Houd rekening met de verschillende werkingniveaus en strategieën binnen het voedings- en bewegingsbeleid.
  • Formuleer nieuwe acties die je wil opzetten.
  • Plaats de acties binnen de bredere schoolwerking en zoek onderlinge afstemming.
  • Koppel de voorgestelde werking aan de noodzakelijke tijd en middelen: werkdruk, vergadertijd, financiën, …
  • Overleg je plan vanuit de werkgroep met schoolteam, leerlingen en ouders.
  • Betrek de noodzakelijke externe partners en vorm een netwerk voor de uitvoering van je plan.

5.4. Start de acties

Bij het opzetten en verder uitwerken van de acties moet men voornamelijk de draagkracht van de school in het oog houden. Daarvoor is regelmatig overleg met alle betrokkenen noodzakelijk. Het is belangrijk voldoende medewerking te behouden en tijdig de acties te evalueren. Hierbij kijken we enerzijds naar het verloop van het programma (wat gebeurt er, hoe en waarom?) en anderzijds naar de doelstellingen die al dan niet bereikt zijn.


Naar boven 


Terug naar overzicht / vorige pagina / volgende pagina